Beeldenroute Aardenburg

1. Tuin van de Sint-Baafskerk:  Petronella Moens.

Een eerste beeldenproject van de SCA van de hand van Ans Veldman, onthuld op 19 mei 2001.  Petronella Moens (1762-1843) was een blinde dichteres en romanschrijfster, geboren
16 november 1762 in ­  Kûbaard (Friesland), opgegroeid in Aardenburg  en overleden in Utrecht op ­
3 januari 1843.­­­  Schrijfster van meer dan 150 werken. Het bekendst zijn haar kinderboeken
“ De twaalf maanden des  Jaars”
en  “Aardenburg of de onbekende volksplanting in Zuid-Amerika”.

Het is de schets van een ideale samenleving waarin Vrijheid, Gelijkheid en Broederschap de hoofdgedachten zijn.


 

2. Tuin van de Sint-Baafskerk: “Koor van Bach”
 
In 2008 is een samenwerking ontstaan tussen de Stichting Cultureel Aardenburg en de Vlaamse stichting  Art pro Art. Deze organisatie stelt zich ten doel talentvolle kunstenaars meer naamsbekendheid te geven. Het collectief is spontaan ontstaan rond de spilfiguur Chris Ferket.


Het “Koor van Bach” is het laatste werk van deze in 2009 overleden beeldhouwer.  Het is één van zijn mooiste beelden en is geplaatst voorafgaande aan de opening van de Aardenburgse ­ Zomerkunsten op vrijdag 17 juli 2009. Uitgevoerd in rode en grijze graniet (multicolor) en brons.  Door een toevallige breuk bij het verzagen van het blok graniet zijn verticale lijnen ontstaan.­  Een reeks (dansende) maskers beeldt het koor uit. Ook vogels en klokken dragen hun deel bij­  aan het muzikale.­­

 

3. Hoek Weststraat / Sassenstraat: Nike.  ­

Eén van de kunstenaars uit de Art pro Art-groep is Nand Huyge. Zijn beeld  “Nike” van kunstenaar  is onthuld juli 2008.Uitgevoerd in arduin of blauwe hardsteen. Een rijzige werking als zuil, verwijzend naar een obelisk of menhir, verheft de Griekse godin. Gewicht ca. 1000 kilogram.­ ­

Nikè is de Griekse godin van de overwinning. Oorspronkelijk bliksem (verband met Zeus). Helpster van Zeus om de Titanen te bevrijden uit de afgrond, Tartarus. Nikè  is ook de godin van elke zege, van het welslagen van een moeilijke en inspannende onderneming.

 

Afbeelding: Als jonge en schone vrouw met palmtak in de hand en lauwerkrans om het hoofd. Omringd door wapenen en zegetekenen. Meestal gevleugeld.

(Nike inc.: Amerikaanse fabrikant van schoeisel, kledinguitrusting en accessoires op sportgebied. Logo: de “Swoosh” , een gestileerde vleugel.)

 

4. Hoek Wandeldreef / Hennequinstraat: 

Reynaert en Cantecleer
van kunstenaar Stef Orti – uitgevoerd in witsteen en koper.
Dit pittoreske beeld verwijst ­ naar de confrontatie tussen de vos en de haan. Reynaert heeft de kop van Coppe afgebeten­ Voor het hof van koning Nobel verschijnt een stoet kippen met Cantecleer aan het hoofd. Op een draagbaar ligt Coppe en Cantecleer klaagt de vos aan. Gewicht ca. 600  kilogram.  Onthuld op 12 december 2008 door de leerlingen van de beide basisscholen in Aardenburg.
­­

 

 
 

 


5. Wandeldreef / Verloren Kostje:  Margareta Sandra
 

Het beeld “Margareta Sandra” werd ontworpen en gebouwd door de kunstenaars­ Germain Coeckelberghs en Luc Lefebvre, in opdracht van de Stichting Cultureel Aardenburg.­ Het beeld werd ingehuldigd op 10 september 2005 door de Commissaris van de Koningin van ­ de Provincie Zeeland, Wim van Gelder, en  de gouverneur van West-Vlaanderen, Paul Breyne. De locatie, het plantsoen “Verloren Kostje”, was destijds het Zuidelijke Bolwerk van de Aardenburgse verdediging. Rondom het beeld zijn een twintigtal gedichten geplaatst met als ­ onderwerp “Oorlog en Vrede”. Gedichten die betrekking hebben zowel op Holland als op Vlaanderen.

Een mooi fragment uit het gedicht “Vrede” van Leo Vroman: 

Kom vanavond met verhalen­
hoe de oorlog is verdwenen­
en herhaal ze honderd malen
alle malen zal ik wenen.
 

Margareta Sandra
In mei 1672 verklaarde de Franse koning Lodewijk XIV de oorlog aan de Republiek der Verenigde Provinciën. De hoofdmacht van het leger (120.000 man) viel via Limburg Nederland binnen. De één na de andere stad gaf zich over. Het laatste uur van Nederland als zelfstandige staat leek geslagen. 

Een kleiner Frans legeronderdeel (9.000 man), trok op door Vlaanderen binnen. Ook daar werden alle plaatsen ingenomen. Na Deinze te hebben veroverd, naderde een leger van zo’n 6000 man in de derde week van juni 1672 de grens en de vesting Aardenburg. Het stadsbestuur en de legerleiding besloten de stad niet over te geven, maar te verdedigen. De aanjagers van het verzet waren burgemeester Antony Peurssens, schepen Pieter Roman en vaandrig Elias Beeckman.
 



Een compagnie soldaten van het plaatselijke garnizoen en twee compagnieën van de Aardenburgse burgerwacht (samen ongeveer 300 man) wisten op 26 en 27 juni 1672 twee aanvallen van het numeriek veel sterkere Franse leger af te slaan en zelfs nog honderden gevangenen te maken.

Veel inwoners, ook vrouwen, betoonden hun moed. Zij zetten mannenhoeden op hun hoofden en begaven zich bij de komst van de vijand naar de wallen.

Zij  deden zich zo voor als soldaten, waardoor de Franse legerleiding een overdreven beeld kreeg van de Aardenburgse sterkte. Ook bevoorraadden zij de verdedigers met proviand en munitie. (Toen de kogels opraakten werden straatstenen uitgebroken om kogels van te bikken).  

Margareta Sandra, de vrouw van schepen Pieter Roman, onderscheidde zich in het bijzonder. Onder haar leiding werden potten, pannen, ketels en kettingen verzameld en tot schroot gemaakt. Dit werd met de vier bruikbare kanonnen op de vijand afgevuurd.

Haar persoon staat symbool voor alle Aardenburgers die zich in die junidagen van 1672 zo moedig gedragen hebben.
Na de beide mislukte aanvallen en de massale gevangenname gaven de Fransen het op. Hun opmars door Vlaanderen was tot staan gebracht en zij trokken zich terug naar het zuiden. De overwinning betekende een flinke opsteker en sterkte veel Nederlanders in hun verzet tegen hun vijanden. De oorlog van 1672-1674 mondde uiteindelijk uit in een politieke overwinning voor de Republiek. Mede dankzij het ook in Aardenburg gehoorde parool:

"TOT HEYR TOE ENDE NIET VERDER"

Lees ook: "Oorlog en Vrede"

Nieuw toegevoegd aan de route 5a en 5b

5a. Hoek Sint-Sebastiaanstraat/Gaaiperswei: “Geliefden”, van kunstenares Christine Carton ), uitgevoerd in witsteen.
Beelden van Christine Carton worden gekenmerkt door hun abstrahering. De geliefden smelten als het ware in elkaar. De hoekige uitvoering geeft het beeld de nodige kracht.

Gewicht ca. 500 kilogram.


 
.

5b. Herendreef: ” Europese paarden”
Pièrre Jules Mène ( 1810 – 1879)­­ Pièrre Jules Mène behoorde in de 19e eeuw tot de belangrijkste beeldhouwers van Parijs, ­ toentertijd de culturele hoofdstad van Europa.­­ Mène werd geboren op 25 maart 1810 te Parijs en kreeg zijn eerst lessen in het modelleren ­ van metaal van zijn vader, die metaalbewerker was. Daarna maakte hij ontwerpen van porselein ­ en kleine beeldjes van aardewerk. Later studeerde hij bij René Compaire en bekwaamde hij ­ zich in de anatomie van het menselijk en dierlijk lichaam. In de dierentuin van Parijs maakte ­ hij studies van dieren en vanaf 1838 hield hij regelmatig tentoonstellingen in de zogeheten Salon. ­ Door deze tentoonstellingen kreeg hij grote bekendheid. Zijn beeldhouwwerken van dieren ­ vooral geliefd vanwege hun anatomische precisie.­­ Mène was één van de eerste kunstenaars die het belang van een goede marketing inzag. ­ Samen met zijn schoonzoon Auguste Nicolas Cain, die eveneens beeldhouwer van dieren was, ­ richtte hij een vennootschap op die een catalogus uitgaf. Aan de hand van de catalogus konden ­ belangstellenden hun bestellingen plaatsen. Deze klantvriendelijke benadering zorgde ervoor ­ dat de werken / reproducties snel over Europa verspreid werden, vooral in Frankrijk en Engeland.­­ Piere Jules Mène is zijn leven lang in Parijs blijven wonen. Hij stierf op 21 mei 1879.­­ Mène’s beeldengroep “Europese paarden” werd onthuld door wethouder J. Boogaard van de ­ gemeente Sluis-Aardenburg op 8 september 2001.

­In september 2007 werd het beeld op een sokkel geplaatst met daarop de gedichtenommegang “ 850 jaar Poëzie  in de Lage Landen”


6. Kaaipoort: Afbeeldingen van leeuwen op Staats wapen en als beeld

 

7. R.K. kerk Heilige Maria Hemelvaart:  

Maria met de Inktpot­­.

In 1851 konden de katholieken hun nieuwe kerk laten inwijden door hulpbisschop J. van Genk, die eerder de bouwpastoor ervan was. In de jaren daarna werden allerlei meubelen en beelden geplaatst, waaronder het gevelbeeld van Onze Lieve Vrouw van Aardenburg. Het werd in 1871 aangebracht onder pastoor-deken Servatius Nuss.


 




8. Gevelsteen "Aardenburg 1662".
Sinds 2000 hangt deze Carara-marmeren steen in de hal van de Doopsgezinde kerk "De Vermaning". De steen stelt de zuidzijde van Aardenburg voor naar een prent uit de zeventiende eeuw. Een telg uit de voorname koopmansfamilie Van Eeghen (Jacob) verhuisde in 1662 naar Amsterdam. Een van zijn nakomelingen (Anne-Willem) liet in 1867 een statig herenhuis aan de Amstel bouwen. Tegelijk werd de gevelsteen gemaakt en deze sierde de voorgevel van het huis als een verwijzing naar de verbondenheid van het geslacht Van Eeghen met Aardenburg. In 1967 verhuisde de marmeren plaat naar een huis in den Haag, waar het als haardsteen werd gebruikt.



9. Hoek Burchtstraat /Zuidstraat: Jan Nieuwenhuyzen, predikant en oprichter van de Maatschappij Tot Nut van ’t Algemeen­.  Vervaardigd door Hans Luchies.­  Dit borstbeeld is onthuld op 31 mei 2003.­  Een identiek beeld is in 2007 geplaatst bij de kerk te Edam.

 



 

10. Castellum-Burchtstraat:
Reynaert en gezellen van kunstenaar Chris Ferket.

De beeldengroep bestond uit vier silhouetten, helaas is er één zodanig beschadigd dat hij opgeslagen is. Deze silhouetten zijn aangeboden door het­ Oostvlaamse televisiestation AVS naar aanleiding van het twintigjarig bestaan.­  De silhouetten zijn uitgevoerd in grijs en rood graniet. Reynaert filmt degenen die hij opnieuw ­in een valstrik lokt, t.w. koning Nobel, Cantecleer de Haan  en Bruun de Beer (beschadigd)­­

 

     Op dit moment zijn geen beelden aanwezig. Het is toch zeer de    moeite waard dit Castellum te bezoeken, uitleg over dit
Castellum te lezen, alsmede de gedichten en
bovenstaande miniatuur legerplaats te
bewonderen.

11. Sint Bavostraat (Sportzaal):  De gymnasten ­ (op zijmuur).  

 

Deze plastiek dateert wellicht uit 1967 (ingebruikname van sportzaal). De maker is

Jos Clement. Toentertijd wonend in Vught.
 

12. Op het plein voor de sportzaal: “Het Misbaksel”.

In 1905 werd de Aardenburgse Steenfabriek opgericht. In latere jaren gemoderniseerd en uitgebreid. In de jaren 80 van vorige eeuw dreigde sluiting, tenzij er van de overheid steun kwam. Om de gemeenteraad te overtuigen en als waarschuwing, maakten werknemers een steenklomp van misvormde stenen (misbaksels) en plaatsten die op de Markt voor een grote bouwval  -de voormalige marechausseekazerne.

13. Markt: Vorsterman van Oyen-gedenkteken.

De gedenknaald voor deze beroemde Aardenburger werd in 1920 onthuld.
Het herinnert aan de grote verdiensten die hij had voor de land- en tuinbouw (oprichter van de eerste landbouwcoöperatie), het onderwijs, de historie en als bestuurder  van gemeente, gewest en land.


 

 


AARDENBURG - De Vlaamse kunstenaar MaRf maakt veel beelden zonder gezicht als eerbetoon aan de 'vergeten bevolking' die de geschiedenis van een stad of streek heeft helpen schrijven.

MaRf kreeg van de Stichting Cultureel Aardenburg (SCA), die dit jaar haar tiende verjaardag viert, de opdracht een beeldengroep voor de Markt te maken. Ook daar komen vier dames - 'ik maak niet anders' - zonder gezicht te staan. Op hun lijven zullen hand- en vingerafdrukken van de Aardenburgse basisschooljeugd te zien zijn. MaRf liet gisteren 36 kinderen hun hand of de toppen van hun vingers in warme was drukken. Van de wasplaten 'boetseert' de kunstenaar delen van de beelden. Als de platen de juiste vorm hebben, worden ze in brons gegoten.
MaRf betrok basisscholieren van Vorsterman van Oyen (groep 1 en 2) en Op Dreef (groep 6 en 7) bij zijn werk 'omdat ook kinderen deel uitmaken van de doorsnee van de bevolking'. "Bovendien wil ik hen respect voor kunst bijbrengen en hoop ik dat ze niet zo snel tot vandalisme overgaan als ze zien hoe een kunstwerk is gemaakt", betoogde de kunstenaar, terwijl hij handen en vingers op de warme wasplaat drukte.
De beelden werden begin december 2010 onthuld
website MaRF

 

   
Platte grond van Aardenburg en beeldenroute pdf formaat